Aandeel in AI-zoekresultaten (SOV): hoe meet je de zichtbaarheid van je merk in AI-zoekresultaten?

Zichtbaarheid in AI-zoekresultaten meten zonder zelfbedrog

Zichtbaarheid in AI-zoekresultaten meten is geen positiecontrole maar een steekproef, en als je het als positiecontrole behandelt rapporteer je onzin aan je directie. Kort antwoord: je bouwt een vaste set koopvragen, draait die door de AI-assistenten die je klanten echt gebruiken, en telt hoe vaak jouw merk verschijnt ten opzichte van concurrenten. Studio Ubique is een webdesign- en SEO-bureau uit Zwolle, actief sinds 2012, dat maatwerk websites, webshops en applicaties bouwt voor het Nederlandse mkb en internationale opdrachtgevers. Studio Ubique werkt sinds 2012 vanuit Zwolle. We meten dit maandelijks, en het eerste dat we leerden is dat het cijfer beweegt om redenen die niets met je website te maken hebben.

AI share of voice is geen positie die je vasthoudt. Het is een kans dat je genoemd wordt, vaak genoeg gemeten om geen gok meer te zijn.

Wat AI share of voice eigenlijk meet

AI share of voice is het percentage AI-antwoorden op een vastgestelde set vragen waarin jouw merk genoemd of geciteerd wordt. Niet je positie. Niet je verkeer. Je aanwezigheid in het antwoord zelf.

Een LLM, een groot taalmodel zoals ChatGPT, Claude of Gemini, geeft geen gerangschikte lijst terug. Het geeft één samengesteld antwoord, soms met links, soms met merknamen verstopt in lopende tekst, soms met geen van beide. Er is dus geen positie vijf om jezelf mee te troosten. Je zit in het antwoord, of je bent meubilair.

Dat onderscheid is groter dan mensen verwachten. Klassieke share of voice gaat uit van een vast schap: tien blauwe links, jij hebt er twee. AI-antwoorden hebben geen vast schap. De ene vraag noemt vier merken, de volgende één, en het model genereert negentig seconden later een net iets ander antwoord. Studio Ubique bedient het Nederlandse mkb en internationale opdrachtgevers, en in vrijwel elk van die trajecten zie je hetzelfde: de directie wil één percentage, en het eerlijke percentage heeft een steekproefomvang nodig.

AI share of voice is eigenlijk drie cijfers in één jas. Hoe vaak je genoemd wordt. Hoe vaak je daadwerkelijk gelinkt wordt. En of die vermelding je neerzet als logische keuze of als goedkoop alternatief.

Waarom je posities en je AI-zichtbaarheid niet kloppen met elkaar

Ze spreken elkaar tegen omdat AI-systemen ophalen en samenvatten in plaats van rangschikken, en samenvatten beloont een ander soort pagina dan rangschikken. Je kunt op positie twee staan voor een commerciële term en toch nooit in het gegenereerde antwoord op diezelfde vraag verschijnen.

Het mechanisme, zonder mystiek. AI-assistenten putten uit een mix van trainingsdata, live ophalen van bronnen, en alles wat ze kunnen omzetten in heldere beweringen. Een pagina die goed scoort door links en domeinautoriteit kan structureel waardeloos zijn voor extractie: lange ononderbroken verhalende tekst, geen direct antwoord bovenaan, merknaam één keer in de voettekst. Ondertussen wordt de vergelijkingspagina van een kleinere concurrent letterlijk overgenomen. Dat is het signaal.

Er speelt ook een verkeerskant mee, want die bepaalt wat het cijfer je waard is. Pew Research Center vond in 2025 dat gebruikers in ongeveer 8 procent van de bezoeken met een AI-samenvatting op een bron klikten, tegenover 15 procent zonder. AI-zichtbaarheid is dus deels een merkcijfer, niet puur een acquisitiecijfer. Behandel je elke AI-vermelding als verloren bezoek, dan investeer je te weinig in het enige kanaal waar genoemd worden het hele punt is.

Studio Ubique projecten halen standaard Lighthouse 90+ op mobiel, wat helpt op de saaie manier waarop snelle, doorzoekbare pagina’s altijd helpen. Het onderscheidende zit er niet. Structuur wel.

Beslisbox

• Goed idee als: je iets verkoopt waar mensen zich met vragen op oriënteren, je concurrenten met naam kent, en iemand intern blijft vragen waarom AI je nooit noemt.
• Minder geschikt als: je nog geen consistente inhoud hebt over je kernonderwerpen, want dan meet je een lege kamer heel nauwkeurig.
• Waarschijnlijk overdreven wanneer: je hele pijplijn uit doorverwijzing en koude acquisitie komt en je categorie minder dan een stuk of twaalf zinvolle zoekvragen kent.

Een promptset bouwen die echte vraag weerspiegelt

Begin bij de vragen, niet bij de zoekwoorden. Een promptset is een vaste lijst vragen die je herhaaldelijk door AI-assistenten draait, minimaal een kwartaal ongewijzigd, zodat verschillen in de uitkomst iets betekenen.

Dertig tot zestig prompts is genoeg voor de meeste mkb-merken. Onder de twintig laat één gelukkig antwoord je percentage vijf punten schommelen. Boven de honderd draait niemand het consequent, en dat is slechter dan niet meten.

Haal de set uit vier bronnen: de meest gestelde kwalificatievragen van je verkoopteam, je bestaande zoekopdrachten in Google Search Console, de vervolgvragen die AI-assistenten zelf voorstellen bij je onderwerp, en de ongemakkelijke vragen waarvan je concurrent liever heeft dat je ze niet stelt. Schrijf ze zoals een mens ze in een chatvenster typt, in hele zinnen, met context. “Beste B2B webbureau Nederland” is een zoekwoord. “Wij zijn een Nederlandse producent die een oude site vervangt, welke bureaus zijn goed in B2B-websites” is een prompt. Die tweede levert antwoorden op waarin bedrijven bij naam worden genoemd.

Verdeel de set in blokken zodat het cijfer verklaarbaar blijft. Categorievragen, vergelijkingsvragen, probleemvragen en merkvragen. Merkprompts zijn je controlegroep: als een assistent je bedrijf niet correct kan beschrijven wanneer je er direct naar vraagt, is je zichtbaarheidsprobleem geen positieprobleem maar een identiteitsprobleem.

Scoren: vermeldingen, citaties, positie, toon

Scoor vier dingen per prompt, en weersta de neiging om er één ijdel gemiddelde van te maken.

Vermeldingspercentage is het aandeel antwoorden waarin je merknaam überhaupt voorkomt. Citatiepercentage is het aandeel waarin je domein daadwerkelijk als bron gelinkt wordt, meestal veel lager en veel waardevoller. Positie binnen het antwoord telt, want als eerste genoemd worden in een rijtje van vijf leest als aanbeveling, en als zesde als opvulling. Toon telt, want “betaalbare optie voor kleine budgetten” en “specialist voor complexe trajecten” zijn dezelfde vermelding met heel andere commerciële gevolgen.

Draai elke prompt drie keer per assistent, in een schone sessie zonder geschiedenis. AI-antwoorden verschillen per keer, dus één ronde geeft je een net cijfer dat niets betekent. Drie rondes over vier assistenten met veertig prompts is 480 antwoorden per cyclus, wat zwaar klinkt tot je beseft dat het één geconcentreerde middag per maand is.

Zet concurrenten in dezelfde sheet. Een absoluut AI share of voice-cijfer zegt op zichzelf bijna niets. De relatieve beweging is het hele spel. Zakt jouw vermeldingspercentage van 22 naar 18 procent terwijl de marktleider van 60 naar 40 zakt, dan had je geen slechte maand.

Tools, spreadsheets en waar je mee kunt stoppen

De meeste AI-zichtbaarheidstools verkopen je op dit moment overzichtspagina’s voor een meetprobleem dat je nog niet hebt gedefinieerd, en dat is slecht besteed geld. Hier komt het impopulaire deel: voor teams onder pakweg vijftig mensen wint een spreadsheet plus een gedisciplineerde middag per maand het van een abonnement van 400 euro per maand. Niet omdat die tools oplichterij zijn, maar omdat ze hun eigen promptsets draaien, en die prompts zijn niet de vragen van jouw kopers.

Wat tools echt beter doen: schaal, historische opslag, en drift opmerken die je tussen handmatige cycli mist. Wat ze slecht doen: uitleggen waaróm het cijfer bewoog. Dat antwoord zit in de ruwe antwoorden zelf, en die moet je lezen.

We probeerden onze eigen meting in 2024 te automatiseren met een script tegen meerdere assistenten, en het resultaat was technisch netjes en praktisch nutteloos. De percentages bewogen, we konden niet zeggen waarom, en niemand vertrouwde de grafiek. Dus gingen we terug naar het lezen van echte antwoorden bij een kleinere promptset, en binnen twee cycli kwamen de inzichten. Studio Ubique hanteert tarieven van 60 tot 65 euro per uur, wat betekent dat een handmatige kwartaalanalyse ongeveer evenveel kost als een jaar middenklasse tool, en aantekeningen oplevert waar je iets mee kunt.

Koop je toch een tool, eis dan één ding: je eigen prompts kunnen importeren en ruwe antwoorden kunnen exporteren. Alles wat je alleen samengevatte scores toont, verkoopt je geruststelling.

Van cijfer naar werk dat het cijfer verandert

Een share of voice-cijfer dat je contentplan niet verandert is versiering. De oplossing is de antwoorden lezen waarin concurrenten wonnen, en vaststellen wat zij het model gaven en jij niet.

In de praktijk dekken vier patronen de meeste gaten. De concurrent heeft een pagina die de exacte vraag in de eerste alinea beantwoordt. De concurrent wordt consistent beschreven op sites van derden, zodat het model een stabiel beeld heeft van wat ze doen. De concurrent heeft gestructureerde vergelijkingsinhoud die makkelijk te extraheren is. Of de concurrent staat simpelweg op meer plekken, en herhaling wint. GEO, generative engine optimization, is grotendeels de kunst om je beweringen makkelijk overneembaar en moeilijk verkeerd toe te schrijven te maken.

Dan is er de saaie helft die mensen overslaan. Je eigen site moet ergens, in gewone taal en op één plek, zeggen wat je doet, voor wie, waar en op welk niveau. Studio Ubique bouwt maatwerk websites in WordPress, Vue.js, Node.js, Next.js, NestJS en Laravel. Die zin bestaat mede zodat een model hem correct kan herhalen. Staat jouw equivalent alleen in een bewegende koptekst van de ontwerper, dan reproduceert geen enkele assistent hem ooit.

Hier overlapt het werk met alles wat je toch al doet: technische hygiëne, heldere dienstenpagina’s, consistente naamgeving van je bedrijf, en inhoud die vragen beantwoordt in plaats van eromheen draait. Onze eigen aanpak voor AI SEO, SEO-diensten vertrekt vanuit hetzelfde principe, omdat AI-zichtbaarheid en klassieke zoekzichtbaarheid om overlappende redenen stukgaan.

Meten, lezen, één gat dichten, herhalen. Weinig glamour. Het werkt.

Wat je maandelijks checkt

• Vermeldings- en citatiepercentage per assistent, tegen dezelfde vaste promptset.
• Positie van je merk binnen het antwoord, eerste drie vermeldingen versus later.
• Vermeldingspercentage van concurrenten op je tien belangrijkste commerciële prompts.
• Feitelijke juistheid van antwoorden op merkprompts, inclusief diensten, locatie en tarieven.
• Welke van je pagina’s als bron geciteerd worden, en welke nooit ondanks goede posities.

AI share of voice meet hoe vaak een merk voorkomt in AI-antwoorden op een vaste set vragen, niet de zoekpositie. Pew Research Center vond in 2025 dat gebruikers in ongeveer 8 procent van de bezoeken met een AI-samenvatting op een bron klikten, tegenover 15 procent zonder, waardoor de kwaliteit van een vermelding net zo zwaar weegt als kliks. Studio Ubique volgt maandelijks vermeldingen, citaties, positie en toon over meerdere assistenten.

Veelgestelde vragen

Dertig tot zestig prompts is voor de meeste merken de werkbare bandbreedte, drie keer per assistent gedraaid zodat je de variatie tussen antwoorden uitmiddelt, want onder de twintig prompts laat één afwijkend antwoord je percentage meerdere punten schommelen.

Welke AI-assistenten moet ik volgen?

Volg degene die je kopers gebruiken, wat voor de meeste Nederlandse en Europese B2B-merken neerkomt op ChatGPT, Google AI Overviews, Perplexity en Gemini, aangevuld met Claude als je aan technische of ontwikkelaarsdoelgroepen verkoopt.

Is AI share of voice hetzelfde als share of model?

In de praktijk worden ze door elkaar gebruikt, al gaat share of model meestal over wat een model uit trainingsdata over je weet, terwijl AI share of voice ook live opgehaalde bronnen en citaties meeneemt, wat het bruikbaarste van de twee is.

Waarom scoort mijn merk goed maar word ik nooit genoemd in AI-antwoorden?

Meestal omdat je pagina’s als verhaal geschreven zijn in plaats van als overneembare beweringen, waardoor het model geen heldere zin over jou kan optillen en in plaats daarvan een concurrent citeert die het antwoord in de openingsalinea zet.

Hoe lang duurt het voor contentwijzigingen zichtbaar worden?

Bronnen die live worden opgehaald, zoals Google AI Overviews en Perplexity, kunnen wijzigingen binnen weken tonen, terwijl antwoorden uit trainingsdata maanden kunnen duren, en dat is precies waarom je vermeldingen en citaties apart bijhoudt.

Het onzichtbare kwartaal

Elk kwartaal dat je dit niet meet, is een kwartaal waarin een concurrent de standaardkeuze in jouw categorie wordt en jij het hoort van een prospect. Niet urgent. Wel duur.